اپیدمیولوژی
رابطه ی نسبت شانس و خطر نسبی عبارتست از:
خطر نسبی تقسیم بر نسبت شانس مساوی است با یک منهای میزان بروز در مواجهه داشته تقسیم بر یک منهای میزان بروز در مواجهه نداشته.
بنابراین:
خطر نسبی مساویست با( یک منهای میزان بروز در مواجهه داشته) تقسیم بر( یک منهای میزان بروز در مواجهه نداشته) ضربدر نسبت شانس .
و اگر بیماری نادر باشد خطر نسبی مساوی میشود با نسبت شانس زیرا:
میزان بروز در مواجهه داشته و میزان بروز در مواجهه نداشته به صفر نزدیک میشوند.
خطر منتسب چیست؟
باهم مرور کنیم که خطر نسبی و نسبت شانس چه کاربردی داشتند:
خطر نسبی و نسبت شانس برای اندازه گیری قدرت ارتباط (در روابط
علیتی)کاربرد دارد به طور مثال زمانی که می خواهیم بدانیم آیا یک مواجهه ی خاص با بروز یک بیماری بخصوص رابطه ای دارد یا نه؟
آیا سیگار کشیدن با سرطان ریه رابطه ای دارد؟
و اما خطر قابل انتساب:
خطر قابل انتساب(attributable risk)عبارتست از مقدار یا نسبتی از بروز یا خطر ابتلای به بیماری که می تواند منسوب به یک مواجهه ی خاص باشد . خطر قابل انتساب اهمیت بیشتری در پزشکی بالینی و بهداشت عمومی دارد(از جهت پیشگیری)
چه مقدار یا نسبتی از بروز سرطان ریه مربوط و منتسب به سیگار کشیدن فرد است؟
خطر قابل انتساب هم برای گروه مواجهه داشته و هم برای کل جامعه محاسبه می شود.
برای محاسبه ی خطر قابل انتساب باید با مفهوم خطر زمینه ای آشنا شوید .
خطر زمینه ای نوعی از خطر است که برای افراد مواجهه دار و بدون مواجهه وجود دارد وهر دو گروه را به طور یکسان مورد تاثیر قرار می دهد برای درک بهتر آن می توان افراد بدون مواجهه ای را در نظر گرفت که بیمار می شوند علت بیمار شدن آنها نه مواجهه بلکه خطر زمینه ای است.
حال خطری که افراد مواجهه یافته با آن روبرو هستند عبارتست از:خطر زمینه ای +خطر قابل انتساب.
بنابر این خطر منتسب در افراد مواجهه یافته را می توان این گونه محاسبه کرد:
خطر منتسب مساویست با میزان بروز در گروه مواجهه داشته منهای میزان بروز در گروه مواجهه نیافته
و نسبت خطری که مرتبط با مواجهه است عبارتست از:( میزان بروز در گروه مواجهه داشته منهای میزان بروز در گروه مواجهه نیافته )تقسیم بر میزان بروز در گروه مواجهه داشته.
خطر قابل انتساب حداکثر انتظار مارا در کاهش میزان بروز بیماری در صورتی که قادر به حذف کامل عامل مواجهه باشیم را نشان می دهد.پزشکان بالینی بیشتر علاقه مند به استفاده از خطر قابل انتساب در گروه های مواجهه دارهستند.در واقع خطر قابل انتساب امکان پیشگیری را به ما نشان می دهد.اگر بروز بیماری به طور کامل در ارتباط با یک عامل انحصاری باشد خطر قابل انتساب 100درصد می شود.
محاسبه ی خطر قابل انتساب برای کل جامعه در پست های بعدی .