دانشجوی بهداشت عمومی

برآورد خطر:بخش دوم

چگونگی محاسبه ی خطر نسبی در مطالعات همگروهی،نسبت شانس

خطر نسبی را در مطالعات همگروهی به طور مستقیم می توان محاسبه کرد.

به جدول زیر توجه کنید:

                    بیمار                          سالم

مواجهه داشته

مواجهه نداشته

بروز برای مواجهه داشته ها=تعداد بیمار مواجهه یافته تقسیم بر کل افراد مواجه یافته

بروزبرای مواجهه نداشته ها=تعداد بیماران مواجهه نداشته تقسیم بر کل افراد مواجهه نداشته

بنابر این خطر نسبی =میزان بروز در افراد مواجهه یافته تقسیم بر میزان بروز در افراد مواجهه نیافته.

گاهی برای مقایسه ی خطر نسبی در چند جمعیت، جمعیت دارای کمترین میزان های بروز را به عنوان مبدا 

در نظر می گیریم و سایر خطر نسبی ها را برآن تقسیم می کنیم تا اعداد اعشاری به دست نیایند بدین

صورت خطر نسبی برای جمعیت دارای کمترین میزان های بروز عدد یک می شود .بطور مثال اگر اگر 

یک مطالعه همگروهی درمورد فاکتور های موثر بر فشار خون داشته باشیم نسبت خطر را برای جوانترین 

گروه که پایین ترین میزان چربی خون را دارند و بیماری در آنان کمترین بروز را داشته است را مبدا در 

نظر می گیریم وخطر نسبی برای سایر گروهها را بر آن عدد تقسیم می کنیم.

نسبت شانس چیست؟

نسبت شانس=برتری نسبی=نسبت حاصلضرب متقاطع=relative

 odds=the odds ratio

چون در مطالعات مورد شاهدی بر آورد دقیقی از بروز نمی توانیم داشته باشیم (مواجهه و ابتلا هر دو در 

گذشته اتفاق افتاده است و بروز هم بر موارد جدید بیماری تاکید دارد)پس نمی توانیم خطر نسبی را به طور 

مستقیم محاسبه کنیم .کاربرد نسبت شانس اینجاست،البته نسبت شانس در مطالعات همگروهی هم کاربرد دارد.

شانس را اینگونه تعریف می کنیم :نسبت وقوع یک پیشامد به عدم وقوع آن در نظر داشته باشید که شانس با

احتمال تفاوت دارد .مثلا اگر احتمال یک پیشامد 60درصد باشد شانس آن شصت چهلم است(چهل احتمال 

عدم وقوع آن است) بنابر این شانس وقوع یک پیشامد=احتمال وقوع پیشامد تقسیم بر احتمال عدم وقوع آن

نسبت شانس در مطالعات همگروهی=شانس بیماری در مواجهه یافته ها تقسیم بر شانس بیماری در مواجهه 

نیافته هانسبت شانس در مطالعات مورد شاهدی =شانس اینکه موردی مواجهه داشته باشد تقسیم بر شانس 

اینکه شاهدی مواجهه داشته باشد.نسبت شانس به نسبت حاصلضرب متقاطع نیز شهرت دارد به بیان ساده تر 

نسبت شانس حاصل تقسیم حاصل ضرب گروه های تائید کننده ی فرضیه ی همبستگی(موردی که مواجهه 

داشته ضربدرشاهدی که مواجهه نداشته)تقسیم بر حاصلضرب گروههای نفی کننده ی همبستگی (موردی که 

مواجهه نداشته ضربدرشاهدی که مواجهه داشته)است.

تفسیر نسبت شانس:

اگر نسبت شانس برابر با یک باشد مواجهه با بیماری مرتبط نیست

اگر نسبت شانس بزرگتر از 1 باشد مواجهه در ارتباط مثبت با بیماری است

و اگر نسبت شانس کمتر از 1باشد مواجهه در جهت منفی با بیماری مرتبط است.

در پست بعدی خواهید دید:چه وقتی نسبت شانس بر آورد مناسبی از خطر نسبی خواهد بود؟

و

محاسبه ی نسبت شانس در مطالعات مورد شاهدی همسان شده و همسان نشده.